ADÜ Öncülüğündeki Disiplinler Arası Yutma Bozuklukları Projesine TÜBİTAK Desteği

Aydın Adnan Menderes Üniversitesi (ADÜ) Sağlık Bilimleri Fakültesi Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Bölümü öğretim elemanı Arş. Gör. Dr. Ayşe Kübra Söyler'in yürütücülüğünde* hazırlanan “Standartlaştırılmış ve Klinik Uygulamada Kullanılan Bolusların Fiberoptik Endoskopik Yutma Çalışması (FEES) Bulguları Açısından Karşılaştırılması” başlıklı proje, TÜBİTAK 1002-A Hızlı Destek Modülü kapsamında desteklenmeye hak kazandı.

Üç üniversiteden araştırmacıları bir araya getiren proje*, tıp, fizyoterapi ve rehabilitasyon ile gıda mühendisliği disiplinlerinin bilimsel iş birliğiyle yutma bozukluklarının değerlendirilmesinde standardizasyonun geliştirilmesini hedefliyor.

Proje ekibinde, ADÜ Tıp Fakültesi Kulak Burun Boğaz Hastalıkları Anabilim Dalından Prof. Dr. Aylin Eryılmaz ve Arş. Gör. Dr. Melike Yücer, Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Anabilim Dalından Dr. Öğr. Üyesi Şenay Demir Yazıcı, Orta Doğu Teknik Üniversitesi Gıda Mühendisliği Bölümünden Prof. Dr. Behiç Mert ve Manisa Celal Bayar Üniversitesi Gıda Mühendisliği Bölümünden Doç. Dr. Tuncay Yılmaz yer alıyor.

Yutma güçlüğü bulunan bireylerin değerlendirilmesinde önemli bir yere sahip olan fiberoptik endoskopik yutma değerlendirmesi (FEES), yutma fonksiyonunun ve hava yolu güvenliğinin incelenmesine olanak sağlıyor. Bununla birlikte, değerlendirmelerde kullanılan besin materyallerinin kıvam ve fizikokimyasal özelliklerindeki farklılıklar, klinik bulguların yorumlanmasını etkileyebiliyor.

Klinik uygulamalardaki önemli bir standardizasyon ihtiyacına odaklanan projede, yoğurt, puding ve standartlaştırılmış test materyalinin kıvam, pH, asitlik ve renk gibi fizikokimyasal özellikleri laboratuvar ortamında incelenecek. Elde edilen veriler, aynı bireylerde gerçekleştirilecek FEES değerlendirmelerinin bulgularıyla karşılaştırılarak farklı test materyallerinin yutma değerlendirmesi üzerindeki olası etkileri araştırılacak.

ADÜ koordinasyonunda üç üniversitenin bilimsel iş birliğiyle gerçekleştirilecek araştırma*, farklı disiplinlerin akademik bilgi birikimini ortak bir hedef doğrultusunda buluşturması ve yutma bozukluklarının değerlendirilmesinde kanıta dayalı uygulamaların geliştirilmesine katkı sağlama potansiyeli açısından önem taşıyor.